راهکارهایی برای حل اختلافات تربیتی والدین




 

هنگامی که دو نفر با یکدیگر ازدواج می کنند ، طبیعتا شخصیت ها و رفتار های متفاوتی دارند. این تفاوت های شخصیتی و رفتاری تا جایی که به روابط آن ها آسیب نزند قابل پذیرش است. اما گاهی علاوه بر روابط دونفره، نفر سومی به جمع خانواده اضافه می شود که فرزند نام دارد. در این موقعیت تفاوت های رفتاری والدین در تربیت فرزند و عدم هماهنگی آن ها، نه تنها به خودشان  بلکه به فرزندشان نیز آسیب می رساند.

یکی از مهمترین نکاتی که در تربیت کودکمان باید مدنظر داشته باشیم، هماهنگی والدین در اجرای شیوه های تربیتی است. اگر پدر و مادر شیوه های تربیتی متفاوتی را اعمال کنند، کودک نمی تواند رفتار درست را یاد بگیرد و در نتیجه مستاصل و مضطرب خواهد شد. بحث کردن والدین پیش روی فرزندان باعث می شود اقتدار آن ها کمرنگ شود  و به مرور زمان کودک توجهی  به  حرف های آنان نداشته باشد.

صرف نظر از تفاوت های اخلاقی، اعتقادی و ... که والدین با یکدیگر دارند، گاهی مسائل خانوادگی مثل مشکلات با همسر یا خانواده ها، به طور غیرمستقیم وارد شیوه های تربیتی می شوند. بدین صورت که هر فرد چون نمی تواند دلخوری هایی که از همسر یا خانواده وی دارد را برطرف کند، سعی می کند با پافشاری و کوتاه نیامدن در شیوه تربیتی مورد نظرش( که مخالف با شیوه ی همسر می باشد) طرف مقابل را تحت تاثیر قرارداده و قدری از ناراحتی اش بکاهد ( یا به عبارتی پیروز شود). اساسا درگیر کردن فرزندان در اختلافات خانوادگی، چه به صورت مستقیم چه غیر مستقیم ، تاثیری منفی خواهد داشت.

گاهی نیز یکی از والدین برای اینکه کودک را به اصطلاح "در تیم خود" داشته باشد و به مخالفت با همسر بپردازد، به خواسته های هرچند نادرست کودک تن می دهد و به عبارتی باج می پردازد. کودکان بسیار باهوش هستند و متوجه نیاز پدر یا مادر به خود می شوند. در این شرایط نه تنها رفتار نادرست در آنان تقویت می شود بلکه این شیوه رفتاری در آینده و در جامعه به آنان آسیب بسیاری خواهد زد.

 پس بهتر است پدر و مادر صرف نظر از تمام اختلافات، در مسائل تربیتی کودک با یکدیگر هماهنگ باشند.

مسئله: کودک با اسباب بازی هایش در پذیرایی مشغول بازی است. پدر مخالف است و اصرار دارد که او به اتاقش برود. مادر موافق است و اجازه ی بازی را به او می دهد.

راه حل چیست؟

1-  صحبت کردن: در یک محیط آرام و به دور از تنش با همسر خود صحبت کنید. این گفتگو صرفا باید درباره تربیت فرزندتان باشد. اگر فکر می کنید مسائل دیگری( دلخوری های پیشین) در این بحث دخالت دارد، ابتدا آن ها را حل کنید و یا اگر فرصت مناسبی نیست، در ابتدای گفتگو ، ضمن بیان این جمله که " میدونم ناراحتی هایی از قبل وجود داره ، لطفا بیا الان دربارش صحبت نکنیم و فقط درباره کودکمان صحبت کنیم"، رسیدگی به این مسائل را به زمان دیگری موکول کنید. با این کار هم اهمیت و آگاهی خود را نسبت به مسائل گذشته نشان داده‌اید و هم تمرکز اصلی بحث را مشخص کرده اید.

2- توافق نسبی: سعی کنید با یکدیگر به یک توافق نسبی برسید. این توافق هر چند نسبی می تواند باعث بهبود ارتباط والدین و فرزند شود. (به عنوان مثال در مورد مذکور، کودک می تواند ساعاتی در روز را به بازی در پذیرایی مشغول شود و پس از آن اسباب بازی هایش را به اتاق خودش برده و به ادامه بازی بپردازد.)

3- کوتاه آمدن موقت: اگر با شرایطی مواجه شدیم که فرصت صحبت کردن نداشتیم چه کاری می توانیم انجام دهیم؟

پدر: همین الان اسباب بازی هایت را به اتاقت ببر!

مادر: نه همین جا می توانی با اسباب بازی هایت بازی کنی!

* در این شرایط هیچ گاه به همسرتان واکنش منفی نشان ندهید و در حضور کودک با او بحث نکنید. بهتر است یکی از طرفین به طور موقت کوتاه بیاید و گفتگو را به زمانی مناسب موکول کند. سپس حواس کودک را با توجه کردن به او پرت کنید: پسرم (دخترم) بهتره الان با اسباب بازی هات بری توی اتاقت و من هم چند دقیقه ی دیگه میام تا باهم بازی کنیم.

* می توانید از جملاتی مانند" بعدا درباره این موضوع صحبت می کنیم" یا " الان وقت خوبی برای بحث نیست" در مقابل همسرتان استفاده کنید.

* از مدیریت بحران استفاده کنید: می توانید بلافاصله تصمیمی اتخاذ کنید که شامل گفته ی هردو والد شود. ( یه چند دقیقه ی دیگه بازی کن و بعد برو توی اتاقت).

4- بعد از رسیدن به توافق نسبی، اگر کودک شما از قبل در جریان اختلاف نظر شما بود، حتما نتیجه ی توافق را به او اطلاع دهید. این کار نشان می دهد که مسائل کودک برای شما بسیار اهمیت دارد و پیگیر آن هستید.

نکته: حساسیت های همسر خود را در نظر بگیرید و سعی کنید آن را بپذیرید( بله این قضیه باید متقابل باشد! برای اینکه حساسیت های شما نیز درک شود، می توانید در گفتگوی خود آن را مطرح کنید).

در اختلاف نظرها از جمله ای مثل " خودت میدونی و بابات " استفاده نکنید!! شما و بابا از یکدیگر جدا نیستید! نظرات شما هرچند متفاوت باشد، کودک نباید متوجه این مسئله شود. بهتر است ابتدا با همسرتان مشورت کنید و سپس یکی از والدین نتیجه را به کودک بگوید.

در آخر به یاد داشته باشید که اختلاف نظرهای تربیتی و شیوه های رفتاری متفاوت ، کودک را دچار آشفتگی و سردرگمی می کند و ذهنیت بی اهمیت بودن را برای وی ایجاد می کند.